Analog Synthesizer Yapıyorum.. Gözlerim Kapalı :)

[sator]

Merhabalar

Bir iki gündür müziktek.net forumlarını arşınlıyorum ve daha önce nasıl oldu da bulamadım burayı diye düşünmeden alamıyorum kendimi. Oldukça başarılı bir site ve oldukça değerli insanlar görüş bildiriyor. Ben de nacizane hevesimden biraz bahsetmek istedim.

Sahnede lazım olduğu için analog synthesizerlara ilgi duymaya başladım. İnternette dolaşan bol bol şema var. 2 osilatörü, LFO'su, VCF'si, VCA'sı, gürültü modülü (Noise Gen.), AR Envelope yaratıcısı (AR Env. Gen.) olan ufak bir model yaptım. Osilatörleri 1V/oktav bile değil hatta. Gate ve kontrol voltajı girişleri var. Yine de harika sesler elde ettim. Bundan aldığım cesaretle 16 kanallı analog sequencer yaptım (On the Run çaldık sahnede).

Bu iki oyuncakla elde edebildiğim sesler ve kombinasyonların ufku geniş olmasına rağmen beni tatmin etmedi (işte başlıyoruz ). Hem analog synth'in sesine alışmıştım, hem de kendi yaptığım bir enstrumanın verdiği tatmin harikaydı. Ayrıca piyasada bulabileceğim, ikinci el bile olsa bir analog synthesizer a verebilecek param yoktu. Böylece biraz daha gelişmiş bir alet yapmaya karar verdim.

İstanbul'da verdiğimiz bir konser sonrası Tünel civarını (altını üstüne getirerek) dolaşma fırsatım oldu. Bir klavye tamircisinde aradığımı buldum: 3.5 oktavlık her yanından kablolar sarkan bir tuş takımı . Ankara'ya dönünce dizayn işine daldım. İlk işim tuş takımını yerleştirebileceğim bir kasa çizmek oldu. Marangozla beraber 5 günlük bir uğraşı sonucu kasa bitti. Tuş takımını yerleştirdim ve 1 saat kadar sadece izledim galiba .

Asıl sorun bu aletin içine ne koyacağım oldu. Düşün taşın, oku, araştır derken elime sahne tipi eski analog synth'lerin modül bağlantı şemaları geçti. Aşağı yukarı hepsi birbirine yakındı. Bu noktada, daha önce bu konuda pek deneyimim olmadığından, bari yaptığım alet bana özel olsun dedim ve modülleri ona göre seçtim. Şu anda elimde bitmiş olarak 4 1V/oktav osilatör (teker teker osiloskop ve frekansmetre yardımıyla kalibre edildiler), 2 LFO, 1 12db/oktav filtre, 2 ADSR Env. Gen., 1 gürültü ve rastgele Gate yaratıcısı, 6 voltaj mikseri, 2 log-linear VCA, klavye kontrol devresi ve A440 referans osilatörü var. Bunları yapmak neredeyse haftalarımı aldı. Bütün modülleri de yapacağım synth de kullanmayı planlıyorum.

Bu tip bir proje konsunda düşünceler nedir merak ediyorum. Fotoğraf isterseniz bir makina bulmaya çalışırım. Bol müzikli günler.

[kodomo]

Belki haberin vardir belki yoktur ama turkiyedede tipki yurtdisinda oldugu gibi analog synth meraklilari, koleksiyonerleri ve hatta dunyanin en buyuk kolleksiyonerlerinden olanlar var.
Simdi Ankarada ki; benim isimden dolayi ayrilmak zorunda kaldigim ve yillarca hem yasadigim hem okudugum he muzik yaptigim yerdir, bu konu ile ilgilenen ve elinde neredeyse cikmis tum synth lerin manuel lleri ve devre semalari olan bir arkadasim var. Kendisi forumuda ziyaretde etmekte ve belki dikkatini ceker ve sana buraya yazar ama eger sen ulasmak istersen ben seni bu arkadasa yonlendiririm.
Elinden Analog synth ler de var ve belki onlarada bakmak istersin fikir almak icin.
Cok cok memnun oldum boyle diy bir synth calismasina girdigin icin, forumumuzda soft synth olarak gercekten cok cok ileri bir calisma vardi takip ettigim, simdi boyle seylerinde varligini duymak bana keyif veriyor.
Dedigim gibi bana ozel mesaj yolu ile ulas sana bu konuda fikir alisverisi yapabilecegin insanalari tanistirmaya calisayim.

[Batuhan_Bozkurt]

Sator hoþgeldin. Güzel bir þeyle uðraþýyorsun hakkaten. : )
Fotoðraf görmeyi çok isteriz. Ayrýca biraz daha ayrýntý güzel olur. Hangi þemalardan neler kullanmaya karar verdin ve neden mesela. Filtre seçiminde ekstra bir özen söz konusu mu(malum subtractive synth deyince filtre iþin kalbinde oluyor)? Modülasyon imkanlarýný geliþmiþ tutup filtreleri zengin veya özel tutarsan bence hayal ettiðin gibi kendine has bir aletin olur.

Bir yerlerden dinleyebiliyor muyuz?
Analog-subtractive fanatiði deðilim gerçi ama DIY hastasýyým. : )

Selamlar.

[Selcuk_Ergen]

Esat hoşgeldin foruma.

[sator]

Hoşbulduk

Şu sıralar pek yardıma ihtiyacım yok. Dediğim gibi devrelerin tamamını bitirdim ve sadece ön panel tasarımı ve ardından montaj kaldı. Ankara'da gerçekten de elinde bir sürü analog synthesizer olan tanıdıklarım var. Nedense bu konuda zengin bir şehir . Bir ay kadar sonra askere gideceğim o yüzden şimdilik elimdekileri bitirmek istiyorum.

Kullandığım şemaları RJ Wilson adlı Amerikalı bir kişi dizayn etmiş (sıfatını bilmediğim için kişi yazdım). Oldukça paylaşımcı bir insan.

Seçtiğim osilatör aynı anda 4 farklı dalga şekli üretebiliyor. Devre bir LM394 üzerine tasarlanmış. 2K ohm luk bir PTC sayesinde de sıcaklık değişikliklerine duyarlılığı azaltılmış. Yüksek frekanslardaki notaların takibinin iyileştirilmesi için ayrıca bir devresi var. Bu osilatörden 4 tane yaptım. 4 osilatörden aynı anda 16 çıkış almak mümkün. Bu çıkışları (4 sin, 4 saw, 4 tri, 4 sqr) toplamda 5 ayrı voltaj mikseri kullanarak teke indiriyorum. Her bir çıkış ayrı ayrı devreden alınıp tekrar devreye verilebiliyor (fotoğraf makinası geldiği anda çizdiğim modül bağlantı şemasının fotoğafını çekip buraya koyarım).

Synch ve modülasyon içinse elimde 4 tane osilatör olduğu için biraz daha farklı bir şey yapmak istedim. Synch modülasyonunu osilatörleri 2 ayrı bus'a (Türkçe'sini bilmiyorum) bağlamayı planladım. Böylece istenilen osilatörlerin birbirleriyle eş zamanlılığı sağlanabilecek. 4. Osilatörün bir çıkışını da diğer osilatörlerin girişine bağlayacağım ki üstteki 3 osilatör istendiği taktirde 4. osilatörle modüle edilebilsin.

Seçtiğim LFO'lar da aynı anda 5 farklı dalga şekli üretebiliyor (sin, tri, saw, ramp, sqr). Çift LFO olması modülasyon bakımından sonuna kadar özgür olmak istememden geldi. Bu iki modül neredeyse bütün diğer modüllere ve birbirlerine bağlı olacak.

Filtre konusunda ise gerçekten yardım almış olmayı dilemeye başlıyorum . Daha önce yaptığım ufak synth'de en çok oynadığım modül olmasına rağmen, o kadar da önemli bir parça olduğunu düşünmemiştim. Seçtiğim filtrenin tam adı: state variable VCF 12dB/Octave with VC resonance. Bana yeterli geldi. Dediğim gibi şu an içinde değiştirecek vaktim yok (aah askerlik).

A440 referans osilatörümle gurur duyuyorum . Okuyup araştırıp tam anlamıyla çalışma prensibini öğrenip de yaptığım tek modül diyebilirim. Basit bir Wein Bridge osilatörü. Analog bir osilatör olmasına rağmen çok stabil çalışıyor. Bir hafta boyunca 6 defa frekansmetre (0.01 Hz hassasiyetli) ile ölçüm yaptım ve sonuç 440 +-0.2Hz oldu. benim için yeterli. Gerçi sesi çok çiğ geliyor ama olsun. Kare şeklindeki bir sinyali en azından üçgen şekle çevirmek için kullanabileceğim ve bu sırada frekansı etkilemeyecek bir devre bilen varsa ve bana önerebilirse çok memnun olurum.

Henüz parçaları birbirlerine bağlayıp deneme fırsatım olmadı. Teker teker osiloskopta ve frekansmetrede kalibrasyon yaparken dinledim ancak. Kayıt almak da aklıma gelmedi. Ama gelecek haftaya kadar bitirmeyi planlıyorum. Ayrıca bugün fotoğraf makinesi alacağım bir arkadaştan. Yarına birkaç resim koymuş olurum.

[Batuhan_Bozkurt]

Heyecan verici. : ) Detaylý açýklama için çok teþekkürler.

Çok temiz bir dizayna benziyor, umarým güzel sonuç alýrsýn.
Belki askerden dönünce yeni bir projeye giriþirsin diye ben de bir iki fikrimi yazayým.

Subtractive synthesis tamamen waveformdan filtre ile harmonik çýkartýp ses elde etme prensibine dayandýðý için filtre tipi ve karakteri sistemin karakterinin neredeyse yarýsýný belirliyor. Her osilatör için ayrý filtre var deðil mi? State variable olduðuna göre HP, BP ve LP yapabiliyor olmalý. Seçilmiþ ayrý bir 24db/oktav bir filtre de baya güzellik katabilir olaya bence, ama dizayna bakýþ açýsýyla alakalý tabi.

Modülatörlerin birbirlerini modüle edebilmeleri güzel ve önemli bir ayrýntý bence.

4. osilatörü FM input olarak kullanmak da cihazýn ses paletini baya geliþtirecektir.

Belki iki osilatör arasý ring modulation yapmak da güzel olabilirdi. Dijital dünyada iki bipolar sinyalin aritmetik çarpýmý ile yapýlýyor, analog dünyada nasýl yapýldýðýný bilmiyorum ama RM devresindeki diyotlar genelde ring þeklinde dizildiði için Ring Modulation deniyormuþmuþ. Belki implement etmesi kolaydýr, aklýma geldi.


Analog dünyada en ilgimi çeken konseptlerden biri feedback aslýnda. Çünkü dijital dünyada kolay kolay yapýlamayan tek þey bu ve analog cihazlar bu konuda muhakkak üstün olacaklar. Dijital oalrak yazýlýmlar genelde bloklar ile çalýþtýklarý için, misal bir osilatörün çýkýþýný kendisine veya kendisine baðlý baþka bir aða baðlamak istediðimizde, duruma göre 64 sample bir gecikme olmakta. Analog dünyada ise elektron hýzýnda taþýnýyor ses ki bu baya olanaklar açýyor eðer "noise" konseptiyle hoþlaþýyorsan özellikle. Sanýrým dizaynýn patchable bir sistem deðil ama böyle bir durumda çok fazla olanak sunabilir diye düþünüyorum. Herneyse, bir gün ben de cesaret edip elimi bulaþtýrabilirsem böyle bir þeyler denerim herhalde.

Fotoðraflarý bekliyoruz. : )

[sator]

Fotoğraflardan önce az önce ilk taslağını yaptığım VCO panel tasarımını göstereyim. Önerilere sonuna kadar açığım. Kesin unuttuğum bir şey var .

[img]Fotoğraf%20kayıp.[/img]

[Batuhan_Bozkurt]

Coarse tune range'i ne kadar?
Osilatörleri en azýndan 1 oktav ileri geri alabiliyorsan bence þahane. : )

[sator]

Ölçtüğüm kadarıyla genelde 0.2-0.3 Hz den 22KHz'ye kadar sinyal verebiliyor osilatörler. Gerçi benim kullanacağım bunun çok ufak bir kısmı .

[synfox]

Seçtiğim filtrenin tam adı: state variable VCF 12dB/Octave with VC resonance. Bana yeterli geldi. Dediğim gibi şu an içinde değiştirecek vaktim yok (aah askerlik).

Daha önce başka bir forumda biraz bahsetmiştim , 24 db/oct 'lık bir filtre yerine konfigürasyonu değiştirilebilen seri bağlanmış 2 tane 12 db/oct'lık filtre genel sound'u ve dizaynı daha esnek bir hale getirebilir.

Tek başına 12db/oct fx'ler için çok fazla imkan sağlar , noise'lar çok yakışır ama çok fazla overtone'nu da filtrelemediği için 24 db/oct'lik filtrelere göre biraz daha az müzikaldir ve tonlar daha buzzy'dir .

Zamanında 12 db/oct'lik filtresi olan birçok synth'in resonans'ı ya self oscilation yapmıyordu yada daha efendi resonans değerlerine kalibre edilmişlerdi.Örnek olarak yamaha cs serisi monolar(cs serisi polyleri karıştırmayın sakın onlar başka) .

Malum filtre iyice kapalı iken resonans değeri çok yüksek ise keyboard tracking ve osc'lerin stabilitesi ne kadar başarılı olursa olsun kaymalar başlıyor.O yıllarda aslında bizim şimdilerde çok hoşumuza giden o tonların yararsız ve de gereksiz olduğunu düşünmüş bazı üreticiler.

Özellikle fx üreten bir çok cihazda seri multi mod filtreler vardır.Aslında çok karmaşık olduğunu düşündüğümüz yada kulağımıza öyle gelen bir sürü fx sadece seri bir high pass ve low pass filtre'ın farklı şekillerde modüle edilmesi ile oluşuyor. Eğer resonant bir high pass ilave edersen bu çiftli 12db/oct'lik filtre modülüne çok kapasiteli ve birçok synth'in yanına yaklaşamiyacağı bir cihaz çıkar ortaya.

Ben de Ankara'dayım , panel dizaynı ve genel modulasyon routingleri ile ilgili fikirlerimi paylaşmak isterim.Bolca kullanma kılavuzu ve birkaç analog cihaz var bende.

Tabi askerlik meselesi engel şu an ama bağlantıyı koparmayalım.

[synfox]

Synch ve modülasyon içinse elimde 4 tane osilatör olduğu için biraz daha farklı bir şey yapmak istedim. Synch modülasyonunu osilatörleri 2 ayrı bus'a (Türkçe'sini bilmiyorum) bağlamayı planladım. Böylece istenilen osilatörlerin birbirleriyle eş zamanlılığı sağlanabilecek. 4. Osilatörün bir çıkışını da diğer osilatörlerin girişine bağlayacağım ki üstteki 3 osilatör istendiği taktirde 4. osilatörle modüle edilebilsin.

Osc modülünün panel resmini görür görmez aklımda daha iyi canlandı iş.

Eğer synch hadisesini osc modülü yerine ayrı bir modüle taşırsan daha kapasiteli olur.Bir tane ana synch modu olur , osc 1 master geri kalanı slave ,free yada off .Free durumda ayrı bir knob ile master osc'yi seçersin ve her osc için ayrı ayrı slave yada off seçeneklerinin olduğu switch'ler koyarsın.Böylece istediğin herhangi bir osc'yi veya osc'leri birbirlerine synch etmiş olursun.

FM işini düşünmen ise süper.Eğer doğru anladıysam.

Yalnız burada sadece işi 4. osc ile sınırlama.Fm tekniği ile uzun süredir uğraşıyorum ve 3 osc'nin bir diğer osc ile modüle edildiği algoritma çok kapasiteli bir algoritma değil.

Eğer Osc'leri 1-2 ve 3-4 gibi ikili gruplar halinde birbirleri ile modüle ettirirsen temel carrier modulator algoritmasını alırsın.Hem de bir çift

Aynı anda 2 çift ile de fm yapabileceğin gibi , 1-2 fm modunda , 3 ve 4. osc'ler synch yada ayrı ayrı çok daha geniş bir skalada ses üretebilirsin.

Ayrıca bu çiftli fm modunu özel bir lfo ile module edersen yada bir modulation input koyarsan cihaz gerçekten uçar.

Eğer 4. osc ile modulasyondan kastın , 4. osc'nin bir diğer lfo gibi çalışması ise , tabi yukarıda FM ile ilgili dediklerim geçersiz.Ama yinede aklının bir köşesinde tut dediklerimi.Hem analog ,synch 'ı kuvvetli üstelik fm yapabilen bir makina basları ve lead'leri uçurur.Ancak büyük modüler sistemler ve bazı virtual'lar yapıyor bunları aynı anda.

İyi çalışmalar.

[sator]

Selamlar synfox,

Sync işini yanlış anladığımı öğrendim . Şu anda bununla ilgili yaptığım bütün tasarımı gözden geçiriyorum. Aklıma bir tane dalga şekli seçici 4 lü switch ve hedefi belirleyecek 3 ayrı switch (seçilen dalga şekli diğer bütün osilarötlerin sync girişine gönderilebilecek) gibi bir tasarım geldi. Bu şekilde teker teker master slave diye tanıtmaktansa, her osilatörü birbiriyle eş zamanlayabilirim. Hatta yanılmıyorsam 4. osilatörü 3.'ye eşitledikten sonra, 4. osilatörde oluşan dalga şekliyle farklı bir osilatörü de eş zamanlayıp çok daha ilginç seslere ulaşabilirim. Tasarımda veya düşüncemde hata varsa lütfen düzeltin .

FM işini bir daha okudum. Tasarımdaki kastım gerçekten de 4. osilatörü yeri geldiğinde bir LFO şeklinde kullanmaktı. Dediğinizi tam olarak anlamadım. Okuduğum kadarıyla Frequency Modulation bir osilarötün çıkışının başka bir osilatöre girilmesiyle oluşuyor. Bu durumda benim tasarımımdaki 4. osilatörün görevi de deyiminizle FM oluyor. Şöyle bir tasarım değişikliği olabilir diye düşündüm: 3. osilatör sadece 4 le, 2. osilatör 3 ve 4'le ve 1. osilatör de diğer osilatörlerin çıkışlarıyla modüle edilebilir. Ama yine de söylediğinizi biraz daha açarsanız sevinirim.

İki VCF'yi seri bağlama fikri kulağa hoş geliyor. İnşallah kendimde bir devre kartı yapacak kadar daha sabır bulurum ve yaparım. Ama 2. filtre için kesinlikle bir tane daha ENV GEN yapamayacağım . Kardeş kardeş paylaşsınlar.

[sator]

Fotoğraflar geldi:

Panel yapımıyla ilgili ufak sorunlar vardı ama son bir iki denemede oldukça iyi örnekler çıktı..






Bağlantı şemasının ilk hali.. Daha güncelleyemedim ve bilgisayarda çizmeye üşeniyorum :

[synfox]

Hatta yanılmıyorsam 4. osilatörü 3.'ye eşitledikten sonra, 4. osilatörde oluşan dalga şekliyle farklı bir osilatörü de eş zamanlayıp çok daha ilginç seslere ulaşabilirim. Tasarımda veya düşüncemde hata varsa lütfen düzeltin

Aslında işin daha iyi anlaşılması osc sync durumunu tanımlamam lazım.Normalde osc'ler synchronisation'a maruz kalmadıklarında , herbiri oluşturduğu waveformu , eğer wave'ler ve pitch'ler farklı ise , ilk tuşa başma anı ( yada ilk triger edildikleri an ) hariç , farklı zamanlarda başlatırlar ve bitirirler. Çünkü waveformlar , wave length'ler hep farklıdır.

Osc sync durumunda ise slave osc cycle'ını master osc ne zaman başlatırsa ,ona göre yeniden başlatır.

Yani 4. osc'yi 3'e sync ettikten sonra , 1 ve 2 'yi de 4'e sync edersen ; aslında , 1ve 2'yi 3'e sync etmiş olursun.Çünkü 4. osc zaten 3'ü referans alarak kendi cycle'ına başlıyor.

Aşağıya Moog Voyager'ın manual'ından bir alıntı yapıyorum ,

Minimoog Voyager manual , sayfa 20 ;

1-2 sync : Oscillator 2 synced to oscillator 1

Oscilator sync is an effect caused by reseting an oscillators waveform's start point with another oscillator.The effect is noticeable if the synced oscillator is a higher frequency than the reset oscillator.The main frequency heard is that of the reset oscillator.As the frequency of the synced oscillator is swept ,it reinforces the harmonics of the reset oscillator...This effect is much more dramatic when oscillator 2 is set to a higher octave than oscillator 1


Yani aslında wave'lerin başlama zamanlarını sabitliyorsun.Bir tek master osc doğal cycle'ını tamamlıyor , ona sync edilen osc'ler kendi cycle'larını master osc start point'e geldiğinde yeniden başlatıyorlar ve normalde oluşması gerekenden farklı wave formlar oluşuyor.

Pratikte çok kullanılan sync uygulamalarından da bahsetmek istiyorum.Yukarıda yaptığım alıntı , main frequency'nin master yada reset osc tarafından belirlendiğinden ve synced osc'nin frequency'si değişir ise bunun master osc'nin harmoniklerini kuvvetlendireceğinden bahsediyor.

Pratikte sync osc'yi detune ederseniz , alışık olduğumuz detune effect'i duymassınız.Eğer sync osc'yi envelope ile yavaş bir şekilde detune ederseniz bu sefer çok kısa bir süreliğine ( envelope'un attack değerine ve sustain level'a bağlı olarak) detune effect'i duyarsınız (eğer slave osc'yi module eden envelope'un attack değeri çok yüksek ise )ama hemen master osc slave'ı main frequency'e çeker.Bu trickler sound designerlar tarafından sıkça kullanılır.

[synfox]

FM işini bir daha okudum. Tasarımdaki kastım gerçekten de 4. osilatörü yeri geldiğinde bir LFO şeklinde kullanmaktı. Dediğinizi tam olarak anlamadım. Okuduğum kadarıyla Frequency Modulation bir osilarötün çıkışının başka bir osilatöre girilmesiyle oluşuyor. Bu durumda benim tasarımımdaki 4. osilatörün görevi de deyiminizle FM oluyor. Şöyle bir tasarım değişikliği olabilir diye düşündüm: 3. osilatör sadece 4 le, 2. osilatör 3 ve 4'le ve 1. osilatör de diğer osilatörlerin çıkışlarıyla modüle edilebilir. Ama yine de söylediğinizi biraz daha açarsanız sevinirim.

2. filtre için kesinlikle bir tane daha ENV GEN yapamayacağım . Kardeş kardeş paylaşsınlar.

Benim bahsettiğim frequency modulation aynı subtractive ya da additive gibi bir ses yapım tekniği.

Şöyle anlatabilirim kısaca , osc 1'in input'una duyma frekansının altıda bir kaynaktan giriş yaparsan, lfo yani , input waveform'a bağlı olarak pitch'i module etmiş olursun.Bunun adı da frequency modulation.

Radyonun çalışma presibini bilirsin sanırım.Bir tane carrier bir tane de modulator wave vardır.

Frequency Modulation yani FM tekniği buradan türemiş ama bir farkla .Radyo yayınını , yani duyduğun müzik , modulator dalgasıdır.Carrier ise enerjisi çok yüksek , duyamayacağımız bir dalgadır.FM'de carrier da duyulabilecek aralıktadır ve radyo yayınından farklı olarak main pitch'i belirler.yamaha dx7 , bazı modular analoglar kullanır , nord lead gibi synth'lerde de değişik yorumları var.

Aslında fm çok daha uzun konuşulması gereken , karmaşık bir mevzu.Bessel fonksiyonları ve harmonik serileri gibi şeyler dahil oluyor işe.

Filtre'lerin seri bağlanması meselesi ise şu , filtre modulüne 12db/oct ve 24 db/oct gibi bir seçenek koyarsın . 24 konumunda 2 filtre seri çalışır , 12 konumunda ise ilk 12'lik filtre'yi by pass eder sadece ikincisine mixer modülünden giden line devreye girer böylece 12-24 arası seçim şansı olur.Ayrıca bir envelope yapmana gerek yok .

Aslında başka filtre trickleri de var ama onların signal flow'unu çizmek lazım.